Question 1

Wat doet een geheugenkliniek?

Accepted Answer

Een geheugenkliniek (ook geheugenpoli) is een gespecialiseerde polikliniek waar mensen met klachten over geheugen, denken of gedrag worden onderzocht. Een team van neurologen, klinisch geriaters, psychologen en verpleegkundigen voert cognitief onderzoek, beeldvorming en bloedonderzoek uit om vast te stellen of er sprake is van dementie en zo ja welke vorm.

Question 2

Heb ik een verwijzing van mijn huisarts nodig?

Accepted Answer

Ja, vrijwel alle Nederlandse geheugenklinieken werken alleen op verwijzing van de huisarts of een andere medisch specialist. De huisarts beoordeelt eerst zelf of de klachten passen bij dementie of een andere oorzaak.

Question 3

Wat is het verschil tussen dementie en alzheimer?

Accepted Answer

Dementie is een verzamelnaam voor aandoeningen waarbij geheugen, denken en gedrag achteruitgaan. Alzheimer is veruit de meest voorkomende vorm (ongeveer 70% van de gevallen). Andere vormen zijn vasculaire dementie, Lewy body dementie en frontotemporale dementie.

Question 4

Wat is het verschil tussen een geheugenkliniek en een geheugenpoli?

Accepted Answer

In de praktijk worden de termen door elkaar gebruikt. Geheugenpoli is gebruikelijker in ziekenhuizen, geheugenkliniek wordt soms gebruikt voor zelfstandige diagnostische centra. Inhoudelijk leveren ze dezelfde zorg.

Question 5

Kan ik kiezen welke geheugenkliniek ik bezoek?

Accepted Answer

In principe ja. U heeft vrije artsenkeuze. In de praktijk verwijst uw huisarts vaak naar de dichtstbijzijnde of een waarmee de praktijk vaste afspraken heeft. Wilt u een specifieke kliniek? Bespreek dit dan met uw huisarts bij de verwijzing.

Question 6

Wordt een bezoek aan de geheugenkliniek vergoed door de zorgverzekering?

Accepted Answer

Ja. Een bezoek aan een geheugenkliniek met geldige verwijzing valt onder medisch-specialistische zorg uit de basisverzekering. Wel betaalt u eerst uw eigen risico (€385 in 2026).

Question 7

Wat kost het zonder verzekering?

Accepted Answer

Een volledig diagnostisch traject kost zonder vergoeding €2.000 tot €4.000. Vraag altijd vooraf een prijsopgave op.

Question 8

Wordt medicatie tegen dementie vergoed?

Accepted Answer

Ja. Cholinesteraseremmers en memantine zitten in het basispakket. Sommige nieuwere middelen (lecanemab, donanemab) zijn in 2026 nog beperkt of niet vergoed in Nederland.

Question 9

Kan ik een mantelzorgcompliment aanvragen?

Accepted Answer

Ja, via uw gemeente. Het bedrag varieert per gemeente (vaak €100-200 per jaar). U moet de aanvraag zelf indienen — het wordt niet automatisch toegekend.

Question 10

Wat gebeurt er tijdens het eerste bezoek?

Accepted Answer

U heeft een uitgebreid gesprek met de neuroloog of klinisch geriater. Vaak is een naaste hierbij voor de heteroanamnese. Daarna kort lichamelijk en neurologisch onderzoek en een korte cognitieve screening (MMSE of MoCA).

Question 11

Welke onderzoeken worden er gedaan?

Accepted Answer

Bloedonderzoek, neuropsychologisch onderzoek (1-3 uur cognitieve testen), beeldvorming (MRI of CT), en soms een ruggenprik of PET-scan voor specifieke alzheimer-biomarkers.

Question 12

Hoelang duurt het diagnostisch traject?

Accepted Answer

Gemiddeld 4 tot 8 weken. One-stop-shop klinieken kunnen sneller, soms binnen 1-2 weken.

Question 13

Hoe lang duurt het voor ik de uitslag krijg?

Accepted Answer

U krijgt de uitslag in een afsluitend gesprek 1 tot 4 weken na het laatste onderzoek, samen met een naaste. U krijgt ook een schriftelijke samenvatting voor u en uw huisarts.

Question 14

Hoe bereid ik me voor op de afspraak?

Accepted Answer

Neem mee: verwijsbrief, ID, actuele medicatielijst, eerdere onderzoeksresultaten, leesbril, gehoorhulpmiddelen. Schrijf concrete voorbeelden van klachten op. Neem een naaste mee.

Question 15

Wat als ik tijdens de cognitieve test gestrest ben?

Accepted Answer

Stress beïnvloedt de uitslag — neuropsychologen weten dat en bouwen pauzes in. Bij ernstige stress of slecht slapen kunt u verzoeken om een nieuwe afspraak.

Question 16

Vanaf welke leeftijd komt dementie meestal voor?

Accepted Answer

Meestal na 65 jaar. Alzheimer wordt gemiddeld vastgesteld rond de 75. Onder de 65 spreken we van jongdementie (5-10% van patiënten).

Question 17

Kan ik me uit voorzorg laten onderzoeken zonder klachten?

Accepted Answer

Nee, een geheugenkliniek is geen screeningvoorziening. Onderzoek vindt alleen plaats bij concrete klachten, bij voorkeur bevestigd door een naaste.

Question 18

Is dementie erfelijk?

Accepted Answer

Bij 95% van alzheimerpatiënten niet duidelijk erfelijk. Bij 1-5% autosomaal dominant. Bij FTD ligt het percentage hoger (30-50% familiair). Bij sterke familiebelasting met jongdementie is genetisch onderzoek zinvol.

Question 19

Mijn moeder is vergeetachtig — moet ik me zorgen maken?

Accepted Answer

Zorgwekkend wordt het als de vergeetachtigheid toeneemt, recente gebeurtenissen vergeten worden ondanks meerdere keren vertellen, of als haar normale functioneren wordt beïnvloed. Bespreek het met haar huisarts.

Question 20

Kan stress of een burn-out vergelijkbare klachten geven?

Accepted Answer

Ja. Depressie, angst, burn-out en chronische slaapproblemen kunnen klachten veroorzaken die op beginnende dementie lijken (pseudodementie). De huisarts en geheugenkliniek kunnen onderscheid maken.

Question 21

Wat gebeurt er na een dementiediagnose?

Accepted Answer

U krijgt een behandelplan: medicatie, leefstijladvies, ergotherapie en geheugentraining. Een casemanager dementie coördineert de zorg thuis. Ook mantelzorgers krijgen ondersteuning aangeboden.

Question 22

Wat is een casemanager dementie?

Accepted Answer

Een gespecialiseerde verpleegkundige die u en uw naaste begeleidt na de diagnose. Ze coördineert tussen huisarts, thuiszorg, dagbesteding en specialist; helpt bij aanvragen; geeft advies; is bereikbaar bij crisis.

Question 23

Mag ik na een dementiediagnose nog autorijden?

Accepted Answer

U bent verplicht het CBR te informeren. Het CBR beoordeelt rijgeschiktheid via rijtest of medische keuring. In beginfase mogen velen nog rijden, soms met beperkingen.

Question 24

Wanneer is een verpleeghuisopname nodig?

Accepted Answer

Bij 24/7 toezicht nodig, ernstige veiligheidsproblemen, gevorderde incontinentie, of als de mantelzorger zelf instort. Inschrijven voordat het urgent wordt is verstandig — wachttijden in 2026 lopen op tot een jaar.

Question 25

Hoe blijf ik als mantelzorger overeind?

Accepted Answer

Plan elke week 2-3 uur eigen tijd. Houd hobby of beweging vol. Blijf vrienden zien. Vraag tijdig respijtzorg aan. Onderzoek laat zien dat structureel wekelijks respijt meer effect heeft dan grote eenmalige onderbrekingen.

Question 26

Wat is respijtzorg?

Accepted Answer

Tijdelijke vervanging van mantelzorg. Vormen: vrijwilligers thuis, logeerhuis, tijdelijke verpleeghuisopname, 24-uurs zorg thuis. Loopt via WMO of Zorgverzekeringswet. Vraag het aan via de casemanager.

Question 27

Hoe ga ik om met agressie of weigergedrag?

Accepted Answer

Probeer niet te corrigeren. Erken het gevoel, bied alternatief, leid af. Achterhaal onderliggende oorzaak (pijn, honger, geluid). Bij blijvende problemen: bespreek met huisarts of casemanager.

Question 28

Mijn vader herkent overleden familieleden niet meer — hoe ga ik daarmee om?

Accepted Answer

Niet corrigeren — iedere keer opnieuw vertellen geeft iedere keer opnieuw verlies. Bevestig het gevoel ("u mist hem zeker"), praat over fijne herinneringen, leid zacht af. Dit heet validation.

Question 29

Waar vind ik lotgenotencontact?

Accepted Answer

Alzheimer Nederland organiseert door heel Nederland Alzheimer Cafés en lotgenotengroepen. Op alzheimer-nederland.nl kunt u op postcode zoeken. Vraag uw casemanager naar mogelijkheden in uw regio.

Veelgestelde Vragen

Over de geheugenkliniek

Vergoeding & kosten

Het diagnostisch traject

Voor wie is het bedoeld?

Na de diagnose

Mantelzorg

Staat uw vraag er niet bij?